Spadek dzietności to uniwersalny wzorzec. Przyczyna jest prostsza, niż można by sądzić
24 lipca 2026, 12:17Demografowie od dawna opisują transformację demograficzną jako proces, w którym modernizacja najpierw obniża śmiertelność, a następnie płodność. Schemat ten, wywiedziony głównie z obserwacji krajów zachodnich, uchodził za uniwersalny, choć nigdy nie sprawdzono go w skali globalnej. Nowe badanie Kenjiego Itao z Uniwersytetu Tohoku, opublikowane w Evolutionary Human Sciences, wypełnia tę lukę i odsłania strukturę prostszą, niż można się było spodziewać.
Spaghetti western pomógł porównać ludzi z małpami
6 lutego 2012, 10:28Wcześniej zakładano, że mózgi ludzkie są po prostu większymi wersjami mózgów małpich i obszary homologiczne funkcjonalnie znajdują się w tych samych miejscach. Western z Clintem Eastwoodem pokazał naukowcom, że tak nie jest.
Carpa uasi – inkaski wzmacniacz dźwięku?
29 października 2025, 09:44Inkowie znani są ze swojej monumentalnej architektury, potężnych kamiennych świątyń, rozległej sieci dróg. Liczne słynne budowle Inków zostały szczegółowo zbadane, inne wciąż czekają na naukowców, którzy się nimi zajmą. Profesor Stella Nair z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles spędziła 3 tygodnie w niewielkim miasteczku Huaytará w Peru. Badała tam wzniesiony w połowie XV wieku inkaski budynek, znany jak carpa uasi, który prawdopodobnie powstał wyłącznie po to, by wzmacniać dźwięk.
Wyindywidualizowały się z żebrzącego tłumu
27 listopada 2013, 11:30Młode płomykówki zwyczajne (Tyto alba) rozpoznają zawołania swojego rodzeństwa. Zamiast agresywnie rywalizować o jedzenie, pisklęta tych ptaków negocjują, wyrażając własne zdanie. Biolodzy z Uniwersytetu w Lozannie odkryli, że sówki mają wysoce zindywidualizowane sygnały. Wg nich, pozwala to komunikować potrzeby i tożsamość.
Odkryto tajemnicę akustyczną greckiego amfiteatru
5 kwietnia 2007, 09:30Budując w czwartym wieku przed naszą erą teatr w Epidaurusie, Grecy stworzyli przez przypadek skomplikowany filtr akustyczny, czyli układ ograniczający przenoszenie fal akustycznych o określonym paśmie częstotliwości.
Kwaczące walenie
23 kwietnia 2014, 09:56Naukowcy rozwiązali zagadkę kwaczących dźwięków, które można usłyszeć przede wszystkim w czasie południowej zimy na Oceanie Antarktycznym. Ich źródłem okazały się walenie Balaenoptera bonaerensis.
Microsoftowy Surface jak tafla szkła
20 września 2010, 11:50Inżynierowe Microsoftu obiecują, że w ciągu trzech lat dostarczą na rynek dotykowy tablet o grubości nie większej niż grubość tafli szkła. Tablet ma być kolejną generacją urządzenia Surface, które zadebiutowało w 2007 roku i w międzyczasie doczekało się rozszerzenia o niezwykle interesującą technologię Second Light.
Do makaronu i obrazowania kieszonek przyzębnych
11 września 2017, 11:49Łącząc atrament kałamarnicy ze światłem i ultradźwiękami, naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego uzyskali nieinwazyjną metodę obrazowania stomatologicznego, która pozwala bardzo dokładnie zbadać dziąsła.
Zawołanie zależne od środowiska, nie wielkości
29 września 2010, 09:03Wbrew wcześniejszym przypuszczeniom, częstotliwość, czyli wysokość zawołań różnych gatunków kotów ma więcej wspólnego z rodzajem ich terytoriów niż z wielkością (Biological Journal of the Linnean Society).
Powstały bakterie odbijające "sonarowe" ultradźwięki
4 stycznia 2018, 06:24Udało się stworzyć pałeczki okrężnicy, które odbijają fale dźwiękowe, ujawniając swoje położenie. Dzięki temu, lecząc np. choroby przewodu pokarmowego czy prowadząc terapię celowaną nowotworów, za pomocą usg. będzie można stwierdzić, czy bakterie dotarły na miejsce.
